Galeria: Józef Gosławski, Baku

Materiały zamieszczone na stronie są dostępne na licencji creative commons CC BY SA.

Józef Gosławski (1865-1904)

goslawski FOT. WIKIPEDIA

Józef Gosławski (1865-1904) Urodził się w Guberni Warszawskiej, jako syn Wincenta i Emilii. Miał dwóch braci, których imiona się nie zachowały. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił do Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych. Już w okresie studiów objawiał wielki talent i pracowitość, a także zdolność do osiągania założonych celów. Akademię ukończył w maju 1890 roku uzyskując tytuł inżyniera państwowego z uprawnieniami urzędnika 10 kategorii. Zaraz po studiach, w uznaniu przejawianych zdolności, został zatrudniony w komitecie budowlanym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, co było wielkim sukcesem dla młodego człowieka.

W 1891 roku został wysłany przez Ministerstwo na trzy lata do Baku, w celu organizacji budowy Soboru Aleksandra Newskiego zaprojektowanego przez akademika R.R. Marfelda. Zadaniem młodego Gosławskiego było przygotowanie rysunków roboczych według szkiców Marfelda, rozpisanie wszystkich materiałów, wykonanie kosztorysów. Zaangażowanie Gosławskiego było tak duże, że można go uznać za współautora tej jednej z najważniejszych budowli Baku (niestety zburzonej w czasach komunizmu). W 1892 roku Gosławski, pewien swoich możliwości, sam wystąpił z prośbą o przyznanie mu stanowiska architekta miejskiego Baku. Prośbę poparł sam Marfeld, i w wieku 27 lat Gosławski objął to stanowisko, całkowicie zmieniając wygląd Baku.

Zdaniem badaczy – dopiero od czasów Gosławskiego można mówić o porządku architektonicznym w mieście, które przeżywało największy boom budowlany w swej historii. „Gosławski wniósł do budownictwa te artystyczne elementy, które, towarzysząc budownictwu, kierują je ku spełnianiu większych zamysłów” pisano w jednym z numerów organu Cesarskiego Petersburskiego Stowarzyszenia architektów „Zodczij” („Budowniczy”). Według innego autora – Gosławski „wprawił w ruch” architekturę w Baku, którą odtąd znaczyły wielkie projekty i budowy.

Józef Gosławski wykorzystał swoje stanowisko by poznać architekturę Baku, zwłaszcza różnorodność użycia w niej kamienia. Jego talent i wiedza zaowocowały największymi i najważniejszymi dla Baku budynkami, które powstawały w wielkim tempie. W ciągu siedmiu lat, od 1893 do 1900 roku zaprojektował i wzniósł 12 fundamentalnych dla Baku budowli, które mogłyby być ozdobą każdej europejskiej stolicy. Józef Gosławski zaprojektował wszystkie najważniejsze budowle publiczne Baku, ale był też „etatowym” architektem największego bogacza i filantropa Baku – Tagijeva. Jego dawne domy handlowe i pałace pełnią dziś funkcje publicvzne (np. Muzeum Narodowe Azerbejdżanu).

Józef Gosławski od 1891 roku chorował na gruźlicę. Jego stan zdrowia wciąż się pogarszał, wpływ na to bez wątpienia miała wytężona praca. W 1902 roku, kiedy ukończony został budynek bakijskiej Rady Miejskiej (do dziś pełniący tą funkcję), Gosławski sam poprosił o zwolnienie go ze stanowiska ze względu na stan zdrowia. Jego następcą został bliski współpracownik, również Polak – znakomity architekt Kazimierz Skórewicz. Józef Gosławski umarł w 1904 roku w wieku zaledwie 40 lat, żegnany przez całe Baku. Został pochowany na starym bakijskim cmentarzu. W końcu lat 30-tych cmentarz zamknięto, w ostatnich latach zniszczono, przeznaczając teren na współczesną dzielnicę rządową. Miejsce pochówku najsławniejszego architekta Baku nie jest znane.

Najważniejsze budowle:

– trzykondygnacyjny dom Melikowa przy ul. Woroncowskiej,

– Pałac Tagijewa przy ulicy Gorczakowskiej,

– trzykondygnacyjne domy przy ulicy Nikołajewskiej,

– dom Tagijewa przy ulicy Pocztowej,

– willa Tagijewa w osadzie mardakan,

– fabryka tekstylna Tagijewa na Apszeronie,

– budynek bakijskiego oddziału Carskiej Szkoły Technicznej przy ulicy Targowej,

– budynek Żeńskiej Szkoły Muzułmańskiej przy ulicy Nikołajewskiej,

– teatr Tagijewa przy uliucy Merkuriewskiej,

– budynek bakijskiej Rady Miejskiej.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s